मैले यो पुस्तक बारे लेख्नु भनेको आफ्नो कमजोरी देखाउनु हो तर उपन्यास आज फेरि अर्कोपटक पढ्दा यो करामत नगरि बस्न सकिन । यसको लागि माफि माग्छु !

एनिमल फार्म, जर्ज आरवेल द्वारा लिखित १९४५ मा प्रकाशित लधु-उपन्यास हो । यो तात्कालिन समयको लागि एक सामान्य पुस्तक मात्र नभएर एक 'पोलिटिकल डाईनामाईट' थियो । यस पुस्तकलाई अहिले सम्मकै प्रख्यात राजनैतिक रुपकको लागि ब्याख्या गर्दा अतिरञ्जित हुन्न होला । स्टालिनको बिचारधारा कसरि बिनाशकारी सम्भब हुन सक्छ भन्ने यथार्थ आरवेलले आफ्नो यस लघु डिस्टोपियन उपन्यासमा दर्शाउन खोजेका छन् । आरवेले आफ्नो निबन्ध 'Why I write' मा उपन्यास बारे केहि लेखेका छन् । आरवेले ले यो उपन्यास लेख्दा पुर्ण सचेत भएर के लेख्दै छु भन्ने जानेरै राजनिति र कलात्मकता लाई एकै ठाउँमा लेखेका हुन् । यस्तो भन्दा फरक नपर्ला कि एनिमल फार्म सोभिएत युनियनलाई सिधा ब्यंग थियो ।

मलाई जर्ज आरवेलको एनिमल फार्म र '1984' दुबै शानदार रचना लाग्छन् । सुंगुरलाई केन्द्रिय पात्र बनाउँदै आरवेले रुसी क्रान्ति (Bolsheviks Revoluation: बोलसेभिक क्रान्ति) को असफलतामा ब्यंग गरेका हुन् । सन् १९१७ को रुसि क्रान्ति एकहिसाबले बिश्वकै सफल क्रान्ति थियो र यसैको ब्यंग्यात्मक रुपमा यसलाई सफलताको कसिमा शिर्ष स्थानमा राखियो होला । बिसौं सताब्दिको एक सफल लेखक आरवेल को यस पुस्तकलाई बिश्वका १२६ देशहरुमा प्रतिबन्धित गरिएको थियो ।

अब कथामा, वल्ड मेजर (Old Major) ले एक सपना देखेको हुन्छ र त्यहि सपना सुनाउन म्यानोर फार्म (Manor Farm) को सबै जनावरहरुलाई फार्म मालिक (Mr. Jones) सुते पछि भँडारमा बोलाएको हुन्छ । वल्ड मेजरले भन्छ ।

मेजरले यस्तै युगान्तकारि कुरा (All men are enemies and all animals are comrades.) सुनाउँदै जान्छ र सात कमाण्डमेन्टस् (Commandments) को बारेमा बताउँछ । जस्तै: दुई खुट्टा हुनेहरु शत्रु, चार खुट्टा र पखेंटा हुनेहरु मित्र, जनावरले लुगा लगाउन नहुने, खाटमा मानिसले झैं सुत्न नहुने, अर्को जनावरलाई मार्न नहुने र सबै जनावर समान हुन् भन्ने जस्ता कुराहरु बताउँछ ।

"And now, comrades, I will tell you about my dream of last night. I cannot describe that dream to you. It was a dream of the earth as it will be when Man has vanished. But it reminded me of something that I had long forgotten. Many years ago, when I was a little pig, my mother and the other sows used to sing an old song of which they knew only the tune and the first three words. I had known that tune in my infancy, but it had long since passed out of my mind. Last night, however, it came back to me in m y dream. And what is more, the words of the song also came back —words, I am certain, which were sung by the animals of long ago and have been lost to memory for generations. I will sing you that song now, comrades. I am old and my voice is hoarse, but when I have taught you the tune, you can sing it better for yourselves. It is called Beasts of England."